دانه های روغنی به دانه هایی گفته می شود که آن ها را به منظور تهیه روغن و عملیات روغن گیری پرورش می دهند، علاوه بر روغن گیری پسماند این دانه ها مصارف دیگری دارند. معمولاً دانه های روغنی بسیار غنی هستند و می توانند ویتامین، فیبر و پروتئین مورد نیاز بدن را تامین کنند. به همین دلیل است در مقایسه با سایر روغن های معمولی و حیوانی قیمتشان بیشتر است. این دانه ها هم به صورت خام و هم به صورت حرارت دیده مصرف می شوند. در ادامه چند نمونه از دانه های روغنی را معرفی می کنیم:
کنجد، دانه ای بسیار مغذی و سرشار از ویتامین ای، منگنز، مس و آهن است، کلسیم موجود در این دانه 3 برابر کلسیم شیر است. فنول های موجود در ساختار دانه کنجد به کاهش سطح کلسترول خون و فشار خون بدن کمک می کند، از دانه و روغن کنجد می توان در پخت وپز و در انواع غذاهای سرد چون سالاد استفاده کرد. به طور کلی در هر 100 گرم حدود ۵۷۳ کیلوکالری انرژی وجود دارد.
تخم کدو یکی دیگر از دانه های روغنی مقوی و مغذی است. در این دانه، مواد مغذی و لازم برای بدن، چربی های سالم و موادی چون منیزیم، مس، روی، پروتئین، منگنز، آهن و آنتی اکسیدان وجود دارد. این مواد مغذی در دانه تخم کدو در از بین بردن سلول های سرطانی نقش بسیار مهمی دارند. تخم کدو افسردگی را از بین می برد، سیستم ایمنی بدن است و به استحکام استخوان ها کمک می کند. از لحاظ ارزش غذایی هر 100 گرم تخم کدو 295 کالری انرژی دارد.

شاه دانه بسیار مغذی و سرشار از پروتئین است. وجود کلسیم، فیبر، ویتامین ای ، اسیدهای چرب ضروری و اسید آمینه های مورد نیاز بدن و پروتئین موجود در ساختار این دانه از ابتلا به بیماری هایی چون فشار خون و کلسترول بالا جلوگیری می کند. شاه دانه همچنین باعث تحرک بیشتر می شود و کمک می کند که دستگاه گوارش و روده ها نیز راحت کار کنند و سلامت باشند. می شود. شاهدانه به خاطر خاصیت درمانی بسیار بالایی که دارد لقب سلطان دانه ها را به خود اختصاص داده است.
دانه آفتابگردان همانند سایر دانه های روغنی از خواص درمانی و مواد مغذی بالایی برخوردار است. در ساختار این دانه روغنی انواع اسیدهای آمینه، فیتوسترول ها، فیبر، ویتامین و لینوئیک اسیدها وجود دارد. از جمله خواص درمانی این دانه؛ بهبود بخشیدن سیستم قلبی و عروقی، تنظیم کننده تیروئید، از بین برنده سلول های سرطانی و تنظیم کننده قند خون بدن اشاره کرد. ارزش غذایی هر 100 گرم دانه آفتابگردان برابر با 290 کالری انرژی دارد.

زیره یک دانه روغنی بسیار معطر و خوش بو است که امروزه در دو رنگ سیاه و سبز در بازار دیده می شود. جالب است بدانید؛ خواص درمانی و مواد مغذی موجود در زیره سیاه به مراتب بسیار بیشتر از زیره سبز است. این دانه روغنی سرشار از منیزیم، آهن، روی و کلسیم است و در عین حال تسکین دهنده بسیاری از دردها در ناحیه شکم، دستگاه گوارشی و معده نیز است، از دیگر خواص این دانه روغنی بی نظیر می توان به تقویت کننده سیستم قلبی و عروقی بدن و جلوگیری از بروز سکته های قلبی اشاره کرد.
استفاده از زیره در لاغری و چربی سوزی بدن بسیار موثر است به طوری که امروزه در بیشتر برنامه های رژیمی از آن استفاده می کنند.
دانه کتان یکی از دانه های مقوی است که علاوه بر خواص درمانی زیاد، بیشتر مردم آن را به دانه ای مناسب برای چربی سوزی می شناسند. دانه کتان در از بین بردن چربی های شکم و پهلو بسیار موثر بوده و به کاهش وزن کمک می کند. در ساختار این دانه ترکیباتی چون اسیدهای چرب، پروتئین، ویتامین ب، آهن، منیزیم، فیبر فراوان، کربوهیدرات، کلسیم و اسیدهای چرب امگا3 وجود دارد. همانطور که دیدید این دانه بسیار غنی بوده و در درمان بیماری های مربوط به روده و کبد نقش مهم ایفا می کند. همچنین در کاهش کلسترول خون، فشار خون بدن و قند خون بدن تأثیر مثبت دارد.
دانه بادام زمینی طبع سردی دارد و یک منبع بسیار غنی از اسید فولیک، تیامین، بیوتین، فیبر، فسفر، ویتامین ای، منگنز و نیاسین است، این دانه برای سلامتی پوست و مو مفید است. همچنین، فشار خون و کلسترول بدن را نیز کاهش می دهد اما خوردن آن به افراد چاق توصیه نمی شود.
ارزش غذایی بادام زمینی بسیار بالاست به طوری که هر 100 گرم بادام زمینی حدود 580 کیلو کالری دارد اما در مقابل کربوهیدرات زیادی ندارد.

دانه سویا یک دانه بسیار مقوی و مفید است و سال هاست که در برنامه غذایی بیشتر کشورهای آسیایی وجود دارد. در کشور چین، تایلند و ژاپن از این دانه به وفور در وعده های غذایی استفاده می شود. دانه روغنی سویا خواص درمانی بالایی برای پوست و مو دارد. این دانه در عین حال که در ترکیبات خود، چربی های اشباع و غیراشباع فراوانی دارد یک دانه کم کالری نیز به شمار می رود به طوری که در هر ۱۰۰گرم دانه سویا حدود ۱۴۸کیلوکالری وجود دارد.
ساختار سویا، این دانه کم چرب علاوه بر آنچه گفتیم، آهن، کلسیم، ویتامین های آ،ب، ث، پروتئین، فیبر، تیامین، فسفر و کربوهیدرات نیز در خود دارد. از جمله فواید درمانی سویا عبارت است از باز کردن رگ های قلبی و عروقی، براق شدن موها، جلوگیری از پیری پوست، کمک به کاهش وزن، از بین برنده سلول های سرطان پروستات در آقایان و جلوگیری از پوکی استخوان.

گیاه کلزا در مناطقی با آب و هوای معتدل و مرطوب رشد می کند. این دانه خواص درمانی بسیاری دارد و میزان کلسترول خون بدن را به صورت چشمگیری کاهش می دهدو دانه روغنی کلزا از ترکیباتی چون اسیدهای چرب اشباع نشده، پروتئین، اسید لینولئیک، امگا ۶ و اسید اوریک تشکیل شده است. روغن حاصل از دانه کلزا یکی از سالم ترین روغن های موجود است اما نباید برای پخت و پز از آن استفاده کرد به دلیل اینکه توانایی تحمل حرارت بالا را ندارد و در مقایسه با سایر روغن ها در جهان کمترین میزان چربی اشباع شده را در خود دارد.

روسیه در صادرات دانه های روغنی چه نقشی دارد؟
روسیه یکی از بزرگترین تولیدکنندگان محصولات کشاورزی در جهان طی سال های اخیر است و به یکی از قطب های کشاورزی جهان شده است. بخش کشاورزی روسیه پس از تحریم ها یکجانبه آمریکا و کشورهای اروپایی در سال ۲۰۱۴ علیه این کشور به دلیل حمایت دولت رشد چشمگیری داشته است. روسیه یکی از صادرکنندگان بزرگ غلات در جهان شده و حجم صادرات این کشور اکنون بیش از کشور آمریکا کانادا و اوکراین است.میزان صادرات غلات روسیه با رشد ۹ درصدی به ۴۵.۵ میلیون تن رسیده است.
از سال ۲۰۱۴ تولید دانه های روغنی به دلیل تامین روغن نباتی و نهادهای دامی از اهمیت بسیار زیادی در بخش کشاورزی برخوردار است. شرایط اقلیمی و نیاز به این محصولات نیز در حمایت از تولید دانه های روغنی تأثیر مثبت دارد. روسیه پس از اوکراین دومین تولیدکننده بزرگ دانه آفتابگردان در جهان است، کشاورزان روسیه در سال پیش از ۱۸ میلیون تن دانه روغنی تولید می کنند، که بیش از ۱۲ میلیون تن آن دانه آفتابگردان بود ،کلزا و سویا نیز بعد از آفتابگردان مهمترین دانه های روغنی تولید شده در روسیه هستند.