کنجاله ماده ای جامد است که پس از روغن گیری از دانه های روغنی باقی می ماند.که در قدیم کنجاره، کنجار و کُنجیده هم نامیده می شد. به عبارت دیگر، ماده به جامانده از هر چیزی یا هر دانه روغنی مانند کنجد،تخم کتان، تخم آفتابگردان که آن را کوبیده باشند یا فشرده کنند و روغن آن بگیرند کنجاله نامیده می شود. اما ماده ی جامد بازمانده از گندم و برنج، سبوس، نیشکر و چغندر را تفاله می نامند.
کنجاله منبع غذایی بسیار مفیدی است که در خوارک دام و طیور از آن استفاده می شود. هم سرشار از پروتئین است و هم انرژی زیادی به دام و طیور می دهد. اما این نکته را هم نباید فراموش کرد که کنجاله برخی دانه های روغنی از جمله کرچک سمی است و نمی تواند خوراک دام و طیور باشد و در نتیجه، از آن تنها به عنوان کود استفاده می شود. کنجاله را معمولاً قبل از فروش به قطعات کوچک تر می شکنند و یا آن ها را آرد می کنند. کنجاله کنجد و آفتابگردان بخشی از خوراک دام ، طیور و آبزیان است. کنجاله کنجد حاوی 25-35 درصد پروتئین با قابلیت جذب بالا است و 6-12 درصد چربی و سایر مواد مورد نیاز برای رشد دام و طیور را نیز در خود دارد. درباره ابزار تولید کنجاله نیز به همین نکته بسنده می کنیم که دستگاه های روغن گیری به دو نوع کنجاله چیپسی و کنجاله مدادی تقسیم می شوند. درصد روغن گیری معمولا در دستگاه های کنجاله مدادی بیشتر است. در ادامه توضیحاتی درباره کنجاله کلزا، کنجاله سویا، کنجاله کنجد و کنجاله آفتابگردان ارائه می کنیم زیرا از پرمصرف ترین انواع کنجاله در میان خوراک دام و طیور به حساب می آیند.
روغن کلزا از دانه کلزا (شلغم روغنی) که دارای 44-38 درصد روغن است گرفته می شود. کانولا نوع اصلاح شده کلزا است که اسید اروسیک آن که برای انسان سمی است کاهش یافته است. ارزش تغذیه ای کانولا به دلیل مقدار اسید اولئیک بالای آن (حدود ۶۰ درصد) است، به طوری که کانولا بعد از روغن زیتون بالاترین میزان اولئیک را در بین روغن های مرسوم دارد و همچنین مانند روغن سویا تنها منبع روغنی است که مقدار قابل توجهی اسید آلفا لینولنیک دارد.
گیاه كلزا گل های زرد رنگ دارد و دانه های آن را غلاف در بر گرفته است. در هر غلاف ۹ عدد دانه كوچك و گرد به قطر ۱-۲ میلی متر وجود دارد. با فرآوری این دانه ها، روغن كلزا بدست می آید. همان طور که اشاره شد، روغن كلزا پس از روغن سویا و پنبه دانه، مقام سوم تولید جهانی را از آن خود کرده است.
كنجاله حاصل از عملیات روغن كشی دانه كلزا به طور متوسط ۳۵ درصد پروتئین دارد كه به میزان وسیعی می تواند به عنوان مكمل پروتئینی در تغذیه دام و طیور از آن استفاده می شود. همچنین مقدار کمی روغن در کنجاله باقی می ماند (کمتر از 1 درصد) و به همین دلیل کنجاله کلزا دارای ارزش انرژی زایی خوبی است. کنجاله کلزا دارای ترکیب اسید آمینه بسیار مناسبی است ولی همانند دیگر منابع پروتئینی گیاهی در میزان لیزین محدودیت دارد. میزان چربی موجود در کنجاله کلزا با توجه به واریته آن متفاوت است جیره خوراكـی مرغ شامل غلات مختلف (برای تامین انرژی)،كنجاله دانه های روغنی (برای تامین پروتئین) و مكمل های معدنی و ویتامینه (برای تامین املاح و ویتامین ها) و برخی افزودنی های دیگر (اسیدهای آمینه مصنوعی، رنگدانه ها، كوكسیدیواستات ها، آنتی بیوتیك ها و…) می شود.
یكی از موضوعاتی که متخصصان تغذیه طیور مد نظر قرار می دهند و به ویژه در استفاده از كنجاله دانه های روغنی به آن توجه دارند، مسئله مواد ضد تغذیه ای این خوراک ها است. این مواد پروتئین ها اجزایی دارند که اثرات سوء تغذیه ای بر دام و طیور می گذارد و باعث كاهش رشد و نارسائی هایی مانند عوارض اكسیداتیو و عوارض عصبی می شوند. از جمله ی این مواد ضدتغذیه ای می توان به آنتی تریپسین و لكتین در دانه سویا، گلوكز ینولات در کانولا و اسید فیتیك، تانن و گاسیپول در تخم پنبه اشاره نمود. برخی اقدامات مانند انواع روش های فرآوری و یا اصلاح ژنتیكی به منظور كاهش این مواد ضدتغذیه ای به كار برده می شوند. عمده جیره های غذایی مرغ بر اساس اقلام ذرت و سویا تهیه می شود. استفاده از اقلام جدید و جایگزین و همچنین استفاده از افزودنی های مختلف نسز از جمله موضوعاتی است که امروزه متخصصان تغذیه دام و طیور به آن توجه دارند.
سویا از خانواده دانه های روغنی است و تقریبا 55 درصد تولید کل دانه های روغنی دنیا را به خود اختصاص داده است. این محصول در حال حاضر مهم ترین دانه روغنی است که در سراسر جهان تولید می شود .کنجاله سویا پس از فرآیند استحصال روغن از دانه سویا به دست می آید. سویا گیاهی است که به خاطر دانه خوراکی که دارد کشت می شود.
دانه سویا به خاطر کیفیت بالای روغن و پروتئین آن از ارزش غذایی زیادی دارد .کنجاله سویا منبعی سرشار از فسفر است که برای رشد و تقویت استخوان بندی دام و طیور ضروری است. در سطح دنیا، کنجاله سویا ۶۹ درصد منابع پروتئینی لازم برای دام و طیور را تأمین می کند. و پس از آن کنجاله کلزا یا کانولا ۱۳ درصد، کنجاله پنبه دانه ۶ درصد، کنجاله آفتابگردان ۵ درصد است. کنجاله سویا پس از ذرت برای تغذیه دام و طیور در درجه دوم اهمیت دارد. کنجاله سویا ماده غذایی مناسبی برای تامین پروتئین جیره طیور است و از لحاظ اقتصادی، بهداشتی و ترکیبات موجود اهمیت دارد. 
کنجاله سویا حاوی مواد سمی است که به آن ها ممانعت کننده های پروتئاز گفته می شود. این ترکیبات باعث جلوگیری از هضم پروتئین می شوند. به دلیل وجود این سموم، تغذیه دانه خام سویا و کنجاله حرارت ندیده آن در دامداری ها رشد دام را به تاخیر می اندازد و در نتیجه دوره پرورش دام بیشتر طول می کشد. حرارت دادن سویا این سموم را غیرفعال می کند. کنجاله سویا نباید بیش از ۷%الیاف خام و۱۲درصد رطوبت داشته باشد. این مقادیر برای کنجاله حاصل از سویا بدون پوسته بیش از ۵/۳ درصد الیاف خام و۱۲درصد رطوبت است. کنجاله حاصل از دانه کامل و بدون پوسته سویا به ترتیب ۴۴% و ۴۸% پروتئین خام دارند.
از آنجا که کنجاله تحت فشار به دست می آید، حدود هشت درصد فیبر دارد.یکی از اجزای موجود در کنجاله کنجد به نام سسامولین سبب می شود، ثبات و پایداری خوبی در مقابل اکسیداسیون داشته باشد.تجزیه سسامولین باعث می شود که کنجاله کنجد به یک آنتی اکسیدان طبیعی به اسم سسامین تبدیل شود. وجود این دو ماده در روغن کنجد با هدف کنترل حشرات مورد استفاده قرار می گیرد. ترکیبات مواد مغذی کنجد بسیار شبیه به سویا است. کنجاله کنجد از لحاظ مقادیر ترئونین و لیزین ضعیف است اما در عوض، فتیات و اگزالات آن بسیار زیاد است. البته پوست گیری کنجد قبل از روغن گیری نیز این مقادیر را کاهش می دهد. کنجاله کنجد از نظر شکل ظاهری به شکل های پلت، ورقه ای و پودری تولید می شود. کنجاله کنجد در شکل ورقه ای پروتئین زیادی دارد زیرا مقدار کمی روغن در آن مانده است. قطر کنجاله کنجد در شکل پلت یا فشنگی یک تا دو سانتیمتر و به رنگ قهوه ای است.
کنجاله آفتابگردان از روغن کشی بذر یا تخم آفتابگردان، به دست می آید و هر دو نوع با پوسته و بدون پوست آن کاربرد دارد. میزان پروتئین خام، الیاف خام و بعضی ترکیبات دیگر این کنجاله بر حسب روش روغن کشی و مخلوط بودن یا نبودن با پوسته بذر یا مغز آن متغیر است.کنجاله تخم آفتابگردان ۴۳ درصد کلسیم و یک درصد فسفر دارد و علاوه بر این، منبع غنی ویتامین های گروه ب محسوب می شود. از دیگر مزایای کنجاله آفتابگردان این است که تا کنون هیچ ماده سمی در آن تشخیص داده نشده است. پوسته حاصل از پوست کنی تخم آفتابگردان، یک منبع غذایی خوب برای حیوانات نشخوار کننده است. چرا؟ این پوسته حجیم است و ملاس را جذب می کند.
کنجاله دانه آفتابگردان به دو نوع تقسیم می شود:
میزان تولید کنجاله به رونق کشاورزی بستگی دارد. از آنجا که روسیه نیز یکی از فعالان اصلی حوزه کشاورزی در دنیا است در نتیجه مقدار زیادی کنجاله نیز در این کشور تولید می شود. از طرف دیگر، مصرف کنجاله در کشورهای فعال در زمینه پرورش دام طیور زیاد است و نیاز خود را از کشوری مانند روشسه تأمین می کنند. میزان صادرات کنجاله روسیه در سال ۲۰۲۰ حدود ۲ میلیون و ۷۰۰ هزار تن بوده است. پیش بینی می شود تا سال ۲۰۵۰ مصرف کنجاله در دنیا دو برابر شود. مصرف کنجاله، تفاله و سایر باقیمانده های فرایند روغن کشی از جنبه محیط زیستی هم مهم است و به همین دلیل طرح هایی که در خدمت تولید، فرآوری و مصرف کنجاله باشد، از طرف افراد دغدغه مند موضوعات محیط زیستی حمایت می شوند.
کمپانی نمک سال 2013 در آستاراخان روسیه آغاز به کار کرد و از سال 1396 نیز برای تسریع در صادرات نمک به روسیه و کشورهای آسیای میانه، دفتر این شرکت در ایران با نام ” نمک جاده ابریشم” تاسیس گردید.
Since 2013
طراحی و توسعه توسط آژانس تبلیغاتی و دیجیتال مارکتینگ راتین
