نمک کاربردهای بسیار زیادی دارد اما احتمالاً کمتر کسی بداند یکی از استفادههای مهم نمک در صنعت دباغی یا چرمسازی باشد.
رایج بودن استفاده نمک در صنعت دباغی باعث شده تا نمک صنعتی پودری را با عنوان نمک چرم یا نمک دباغی بهحساب بیاوریم.
در صورت خواندن این مطلب با نمک دباغی آشنا خواهید شد.
دباغی یا چرمسازی صنعتی است که در آن طی فرایندی پوست خام حیوانات را به چرم قابلاستفاده برای تولید کیف و کفش و بقیه فراوردههای چرمی تبدیل میکند.
زمانی که پوست از پیکر حیوان جدا میشود روی سطح آن از اسیدآمینه، پروتئینها، چربیها و مواد آلی پوشیده شده که محیط خوبی برای رشد باکتریهاست و لازم است با استفاده از مواد مختلف سطح پوست پاکسازی شود تا باکتریها نتوانند روی آن رشد کنند سپس مراحل دیگری طی شود و این پوست خام به چرم تبدیل شود.
در این قسمت با مراحل مختلف تبدیل پوست به چرم آشنا میشویم:
زمانی که تصمیم گرفتیم پوست را دباغی کنیم ابتدا باید آن را پاکسازی کنیم یعنی آن را از هرگونه اجزای اضافی مانند مو، گوشت و موارد دیگری که به آن چسبیده عاری کنیم.
در مرحله دوم باید با استفاده از مواد مختلفی عرصه را بر عوامل فسادزا تنگ کنیم. این مواد عبارتاند از: گیاهان، روغنها، عناصر شیمیایی، نمک دباغی (نمک چرم)در این مرحله به طور کامل پوست منجمد، خشک یا نمکسود میشود (بر اساس مادهای که قرار است استفاده کنیم این روش متفاوت است).
مرحله دوم را میتوانیم مهمترین مرحله دباغی بدانیم چون فرایند فساد و رشد باکتریها روی پوست بهسرعت شروع میشود.
در این مرحله پوست را به طور کامل شستشو میدهند تا کامل از موادی که برای دباغی استفاده کردیم پاک شود.درصورتیکه هنوز اجزای اضافی دیگری روی پوست باشد در این مرحله بهراحتی میتوانیم آنها را جدا کنیم.
ممکن است بعد از پاکسازی اولیه هنوز مواد و اجزایی به پوست چسبیده باشد در پاکسازی ثانویه میتوانیم بهراحتی آن را از موارد اضافی بزداییم.
مواد آلی و چربیها باعث رشد باکتریها روی سطح پوست میشوند که باعث ازبینرفتن پوست خواهد شد. در مرحله پنجم باید با استفاده از موادی مانند آهک مواد آلی و چربیها را از سطح پوست برداریم.
مرحله ششم: آغشته کردن پوست به مواد گیاهی یا شیمیایی
در این مرحله لازم است دوباره پوست را با مواد گیاهی (ابتداییترین روش) یا مواد شیمیایی مانند «تانین» آغشته کنیم سپس آن را برای چند روز در محفظههای بزرگ قرار دهیم.
حالا پوست رطوبت زیادی دارد و باید آن را خشک کنند. برای خشککردن دو روش وجود دارد: خشککردن با آویختن پوست و راه دوم استفاده از غلتکهای صنعتی.
پس از طیکردن این مراحل چرم آماده بهرهبرداری است و میتوانیم آن را در تولید کیف و کفش و لباس چرم استفاده کنیم.
یکی از موادی که در دباغی استفاده میشود، گیاهان هستند؛ این مواد از گیاهانی مانند درخت صنوبر، کاج، بلوط، فندق، کائوچو استخراج میشوند. قسمتهای مختلف این گیاهان به کار میآید. مواد گیاهی یکی از ابزارهای مناسب برای تبدیل پوست خام به چرم هستند.
برخلاف دباغی با گیاهان، روش دیگری برای دباغی وجود دارد که بهوسیله عناصر شیمیایی انجام میشود. در این روش با استفاده از موادی مانند کروم پوست خام را گندزدایی کرده و آماده برای دباغی میکنند.
روش دیگری که برای تبدیل پوست خام به پوست دباغی شده از آن استفاده میشود، در این روش از روغن ماهی، برخی روغنهای حیوانی و برخی از روغنهای گیاهی استفاده میشود. مثلاً روغن آفتابگردان گزینه بسیار مناسبی برای دباغی است.
روش بهتری که برای فرایند دباغی وجود دارد که استفاده از نمک مخصوص دباغی است. نمکها کاربردهای بیشماری دارند و جزو منابع خدادادی هستند که یکی از کارکردهای مهم آنها در چرمسازی است.
نمک دباغی به سنگ نمک معدنی پودر شده گفته میشود که با دستگاههای نمک کوبی بهاندازه 0.3 میلیمتر تا 0.8 میلیمتر درمیآید و برای چرمسازی مناسب است.
این نمک مادهای عالی برای ازبینبردن بستر رشد باکتریها در سطح پوست است.
سنگ نمک استخراج شده از معدن را بر اساس نیاز با استفاده از دستگاههای نمک کوبی در چند سایز مختلف خرد میکنند؛ پودری، صدفی، شکری، شیلاتی.
از این چهار دسته، نوع پودری آن در صنعت دباغی استفاده میشود. نمک دباغی ید ندارد و برای مواد خوراکی استفاده نمیشود.
متخصصان چرمسازی معتقدند پوستی که با استفاده از نمک دباغی شده پوستی مستحکم، غیر قابل مرطوب شدن و غیر قابل تورم بوده و هیچ عنوان فاسد نخواهد شد.
علاوه بر گرفتن چربیهای سطح پوست و پاکسازی آن از مواد آلی، یکی از کارهای مهمی که نمک دباغی انجام میدهد این است که زدودن موها و موارد اضافی سطح پوست را آسان میکند. نمک دباغی با کمک به زدودن موها و چربیهای سطح پوست آن را برای ادامه فرایند دباغی آمادهسازی میکند.
تا کنون متوجه شدیم که نمک چرم یکی از مواد مهم فرایند دباغی است اما کاربرد آن به این مورد محدود نمیشود. نمک میتواند به نرم و لطیف شدن پوست کمک کند. بعدازاین که نمکهای سطح پوست را شستیم، آب با نمک جایگزین خواهد شد و موجب لطیف شدن چرم میشود.
کمپانی نمک سال 2013 در آستاراخان روسیه آغاز به کار کرد و از سال 1396 نیز برای تسریع در صادرات نمک به روسیه و کشورهای آسیای میانه، دفتر این شرکت در ایران با نام ” نمک جاده ابریشم” تاسیس گردید.
Since 2013
طراحی و توسعه توسط آژانس تبلیغاتی و دیجیتال مارکتینگ راتین
