ارزن غله ای ریز و بدون گلوتن است که انواع مختلفی دارد. ارزن غله ای دارای دانه های کروی شکل است. ارزن به رنگ های زرد، سفید یا قهوه ای یافت می شود. جوانه ارزن مانند ذرت نسبت به اندازه دانهٔ غلّه بزرگ است. ارزن شبیه به گاورس است و به عنوان غذای پرندگان استفاده می شود. در برخی از نقاط جهان آن را مانند برنج می پزند. به خاطر نوع ماتریکسِ پروتئین نشاستهٔ ارزن می تواند تحت نور کدر، شفّاف و نیمه شفاف باشد.
غلات کامل همچنین منابع مهم رژیمی آنتی اکسیدان های محلول در آب، محلول در چربی و غیرمحلول هستند، آنتی اکسیدان های غلات شامل ویتامین آ، سلنیوم، اسیدهای فنولیک و اسیدفیتیک هستند، البته ظرفیت آنتی اکسیدانی غلات تصفیه نشده به مراتب بیشتر از انواع تصفیه شده است. مطالعات حاکی از آن است که آنتی اکسیدان ها در غالب غذای کامل مۆثرتر از حالت مکمل در پیشگیری از بیماری های قلبی اثرگذار است. یک نوع از فیتونوترینت های اصلی ارزن، لیگنان می باشد که در روده انسان به انترولاکتون و انترودیول تبدیل می شود و همین موضوع باعث می شود ارزن در پیشگیری از برخی سرطان ها مؤثر باشد.
ارزن اگرچه به عنوان غذای پرندگان معروف است اما انسان ها نیز آن را به عنوان غذا یا در سوپ و سالاد میل می کنند؛ به ویژه در کشورهای هند، چین و روسیه. از نظر طعم، ارزن شیرینی ملایمی دارد و حدود یک سوم جمعیت جهان آن را مصرف می کنند. ارزن سرشار از مواد معدنی است، مقادیر زیادی فیبر، ویتامین ب، آهن، منیزیم، فسفر، کلسیم، منگنز و فسفر نیز دارد. ارزن منبع انرژی است و در ترکیب با حبوبات، منبع غذایی خوبی برای ورزشکاران و کودکان است. علاوه بر این، گیاه خواران نیز از مصرف ارزن در کنار حبوبات و پروتئین های گیاهی استقبال می کنند.

همان طور که گفتیم، ارزن یک دانه کامل گرد و کوچک است که در هند، نیجریه و سایر کشورهای آسیایی و آفریقایی رشد می کند. این غلات باستانی هم برای مصرف انسان و هم برای خوراک دام و پرندگان استفاده می شوند. ارزن در مقایسه با سایر محصولات زراعی ویژگی های خاصی دارد که مزیت نیز محسوب می شود، از جمله اینکه در برابر خشکی و آفات مقاوم است. همچنین می تواند در محیط های خشن و خاکی با حاصل خیزی کمتر دوام بیاورد. این مزایا و ویژگی ها از ترکیب ژنتیکی و ساختار فیزیکی ارزن سرچشمه می گیرد، برای مثال اندازه کوچک و سختی آن.
اگرچه همه گونه های ارزن متعلق به یک خانواده اند اما از نظر رنگ، ظاهر و گونه متفاوت هستند. همچنین بد نیست اشاره کنیم که ارزن به دو دسته اصلی و فرعی تقسیم می شود که ارزن های اصلی محبوب ترین یا رایج ترین گونه های ارزن هستند که کاشته و پرورش داده می شوند.
ارزن های اصلی عبارتند از : مرواریدی، دم روباهی، معمولی و انگشتی. ارزن های فرعی عبارتند از:ارزن هندی، ارزن ژاپنی، ارزن کوچک، گینه، سر قهوه ای، فونیو و آدلای. ارزن مرواریدی پرمصرف ترین نوع تولید شده برای مصرف انسان است. با این حال همه انواع به دلیل ارزش غذایی بالا و مزایای سلامتی خود مشهور و شناخته شده هستند.
ارزن را در چه فصلی بکاریم؟
بهترین زمان کشت اواخر بهار است که هوای محیط به اندازه کافی گرم شده است. زمین ارزن را می توان هم در پاییز و هم در بهار شخم زد ولی بهتر است چند هفته قبل از کشت در بهار، ابتدا علف های هرز را از زمین کند و سپس آن را شخم زد. سپس خاک را نرم می کنند و بقایای علف های اضافی نیز جمع آوری می شود. بذرپاشی ارزن در بهار و پاییز انجام می شود و نرم کردن خاک نیز باید به ویژه پس از شخم پاییزه و قبل از کشت در بهار انجام می شود زیرا باید بستر بذر را کاملاُ نرم کرد. لازم است بستر بذر ارزن علاوه بر نرمی، متراکم و تخت نیز باشد زیرا دانه های ارزن ریز است.
ارزن برای سلامتی چه خاصیت هایی دارد؟

ارزن به علت داشتن مواد معدنی مختلف و فیبر فراوان برای سلامتی مفید است. بعضی از خاصیت های ارزن را با هم مرور می کنیم:
- ارزن در درمان افسردگی مؤثر است.
- ارزن آرام بخش است و کمک می کند راحت بخوابید.
- به پیشگیری از دیابت و بیماری قلبی کمک می کند.
- چربی خون را تنظیم می کند.
- احتمال ابتلا و خطرات سنگ صفرا را کاهش می دهد.
- در پیشگیری از آسم تأثیر دارد.
- کلسیم فراوان دارد.
اگرچه ارزن برای سلامتی بسیار مفید است اما ترکیباتی در خود دارد که گاهی که جذب سایر مواد مغذی بدن را مسدود می کند یا کاهش می دهد . یکی از این ترکیبات – اسید فیتیک – در جذب پتاسیم، کلسیم، آهن، روی و منیزیم تداخل دارد. با این حال، فردی که رژیم غذایی متعادل دارد، به احتمال زیاد عوارض جانبی آن را تجربه نخواهد کرد. سایر داروهای مغذی موسوم به پلی فنول گواتر ممکن است بر عملکرد تیرویید اثر منفی داشته باشد و باعث ایجاد گواتر شود.
برای جلوگیری از خطرات احتمالی ارزن برای سلامتی می توانید ارزن جوانه زده یا جوانه ارزن مصرف کنید. برخی از فروشگاه های مواد غذایی ارزن جوانه زده می فروشند، اگر خواستید خودتان ارزن جوانه زده تهیه کنید لازم است ارزن خیس شده را درون یک شیشه قرار دهید و آن را با پارچه بپوشانید و دور آن را با کش ببندید. سپس شیشه را وارونه کنید، و هر 8 تا 12 ساعت ارزن را آب بکشید و آب آن را تخلیه کنید. بعد از 2-3 روز سر و کله جوانه های کوچک ارزن در شیشه پیدا می شود. جوانه ها را آب بکشید و از زیبایی و فواید لذت ببرید. مواد مغذی در ارزن، جذب برخی از مواد معدنی بدن را مسدود می کند، اما بعید است که در صورت داشتن یک رژیم متعادل، این تأثیر را بر شما بگذارد. خیساندن و جوانه زدن ارزن باعث می شود تأثیرات منفی آن بر سلامتی کاهش یابد.
روسیه در صادرات ارزن چه نقشی دارد؟

ارزن روسیه از مرغوب ترین ارزن هایی است که در دنیا تولید می شود و به همین دلیل برای صادرات مناسب است. وقتی می گوییم مناسب صادرات منظورمان این است که ارزن روسیه نسبت به سایر ارزن ها که در کشورهای دیگر دنیا تولید می شود، دانه درشت تر است و پوست ضخیم تری دارد. علاوه بر این ارزن صادراتی روسیه معمولاً در دو رنگ موجود است، یکی زرد یا طلایی تلقی می شود و دیگری قرمز یا نارنجی است. بنا بر آمارهای موجود، میزان ارزن صادراتی روسیه در سال 2020 معادل ۴۳۵۲۸ تن بوده است. ارزش ارزن صادراتی روسیه در سال ۲۰۱۹ حدود 11 میلیون دلار بود که نسبت به سال قبل از آن حدود ۲۶ درصد رشد داشت.